routes.gr

Θα ήθελα να μοιραστώ μαζί σας κάποιες από τις ανησυχίες μου.

Σας προτρέπω λοιπόν να δείτε την ταινία "GATTACA" και μετά να διαβάσετε το ακόλουθο άρθρο που δημοσιεύτηκε πολύ πρόσφατα στην εφημερίδα "ΤΑ ΝΕΑ" .
http://www.tanea.gr/default.asp?pid=2&a ... 96093&ct=2

Για όσους δεν έχετε δει την ταινία ή δεν έχετε διάθεση να τη δείτε μπορείτε να διαβάσετε κάποια περίληψή της από το wikipedia αν και προτίνω να τη δείτε
http://en.wikipedia.org/wiki/Gattaca

θεωρώ πως ταινία αυτή είναι προφητική ως προς το που οδηγείται η κοινωνίας μας, κάτι που αμέσως αναγνώρισα όταν την πρωτοείδα πρίν περίπου δέκα χρόνια που προβλήθηκε. Η προβολή της συνέπεσε με την αποφοίτησή μου από το πανεπιστήμιο ως Μοριακός Βιολόγος γεγονός που με έκανε τότε "ειδικό" (με πολλά εισαγωγικά) στο να μπορώ να κρίνω πόσο πιθανό είναι να πραγματωθεί ένα (εφιαλτικό κατά την άποψή μου πάντα) τέτοιο σενάριο.

Από τότε που την είδα, παρατηρώ μέσα από την επιστήμη μου τα βήματα που γίνονται και μας οδηγούν σιγά-σιγά (πολύ μα πολύ γρήγορα κατά άλλους) αλλά σταθερά και αναπότρεπτα προς την πραγμάτωση τέτοιων τρομακτικών ιδεών όπως περιγράφονται στην ταινία. Η εφαρμογή της μοριακής βιολογίας όπως περιγράφεται στο άρθρο είναι η πρώτη που βλέπω που ουσιαστικά μας οδηγεί στο πρώτο τεραστίων διαστάσεων ηθικό ζήτημα και που πιθανώς να καθορίσει έως ένα βαθμό της υπόλοιπη πορεία του ανθρώπινου είδους (πολύ σύντομα θα έχουμε να αντιμετωπίσουμε αρκετά ακόμα τέτοια ζητήματα που δεν θα αναφέρω εδώ).

Θίγω το θέμα αυτό αναγνωρίζοντας εκ των προτέρων πως η ελληνική κοινωνία δεν είναι ερκετά ώριμη να συζητήσει τέτοια θέματα και πως θα υπάρξουν γνώμες αφοριστικές προς τη "γενετική" και την επέμβαση του ανθρώπου στη φύση του και το περιβάλλον που ζει (δεν πέρνω θέση εδώ), όμως τέτοιες γνώμες είναι καλό να βασίζονται στη γνώση και όχι στην έλλειψή της. Με το παραπάνω δεν θέλω να προσβάλω κανέναν (εκτός από το εκπαιδευτικό μας σύστημα). Εξ΄ άλλου είναι εύκολο να στοιχειοθετηθεί με μία ερώτηση του τύπου: Πόσοι γνωρίζετε με τι ασχολείται ένας/μία Μοριακός Βιολόγος, δεδομένου ότι βρισκόμαστε στην εποχή της μοριακή βιολογίας όπως ακούμε πολύ συχνά τριγύρω μας σήμερα.

Φυσικά οδηγούμαστε στο να θίξουμε θέματα όπως αν η έρευνα είναι από μόνη της "κακή" ή αν είναι κακές οι εφαρμογές της όπως σχεδιάζονται από τον άνθρωπο και το κατά πόσο μπορούμε (ηθικά και όχι τεχνικά) να επέμβουμε στη φύση του ανθρώπου και στο περιβάλλον που ζούμε.

Σας εύχομαι καλές σκέψεις (ιδανικά στον καθαρό αέρα του βουνού, σημαντικός για την απαραίτητη διαύγεια στη σκέψη και με καλή παρέα).

Ωραίες σκέψεις Μενέλαε.
Να προσθέσω ενα ερώτημα ακόμα: Μπορεί ο κόσμος να πάει κάπου αλλού πέρα από το γενετικό προγραμματισμό και τη "βελτίωση" του ανθρώπινου είδους, ή μήπως είναι απλά ένα ποτάμι που δε γυρίζει πίσω? Κατά τη γνώμη μου το δεύτερο, χωρίς να το χαρακτηρίζω καλό ή κακό.

Η μετάλλαξη του γενετικού υλικού από τυχαίους παράγοντες είναι το βασικότερο συστατικό της εξέλιξης και κατά συνέπεια της ζωής όπως την ξέρουμε. Μεταλλάξεις στο γενετικό υλικό μας συμβαίνουν και ευτυχώς εδώ που τα λεμε γιατί χάρη σ αυτές είμαστε εδώ και συζητάμε αντί να επιπλέουμε σε κάποια κοσμική σούπα έτσι δεν είναι;

Αυτό που ίσως αλλάζει η είσοδος της μοριακής βιολογία είναι η ψευδαίσθηση ότι η μεταλλάξεις είναι ελεγχόμενες και κατευθυνόμενες μιας και ο προκαλών τις αλλαγές φέρει συνείδηση (πανάθεμα τον).

Δεδομένου όμως του περιορισμένου επιπέδου κατανόησης του ανθρώπινου γονιδιοματος και της μη δυνατότητας πρόβλεψης των μακροπρόθεσμων συνεπειών τους στην πραγματικότητα υποψιάζομαι ότι οι μεταλλάξεις αυτές δε θα πάψουν ποτέ να έχουν μεγάλο βαθμό τυχαιότητας (ο ειδικός ας με διορθώσει αν κάνω λάθος).

Άρα λοιπόν τι; Αντί για κάποια κοσμική ακτινοβολία έχουμε ένα μοριακό βιολόγο να ανακατεύει την τράπουλα. Τελικά η φυσική επιλογή θα αποφασίσει και πάλι. Evolution is smarter than you are έτσι δε λενε οι εξελικτικοί βιολόγοι;.
Στο ταμείο το σύμπαν δεν χάνει και τίποτα....

Σωστά τα λες, εκτός από ένα.

Η φυσική επιλογή δεν λειτουργεί και τόσο καλά στο ανθρώπινο είδος τις τελευταίες δεκαετίες. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα το σταδιακό εκφυλισμό του είδους (τουλάχιστον στις οικονομικά ανεπτυγμένες χώρες.)

Πολύ εύστοχα τα σχόλιά σου Planar!
Πραγματικά ευχαριστήθηκα πολύ διαβάζοντας την τελευταία σου παράγραφο! Με το μόνο που θα διαφωνίσω λίγο, είναι στο κατα πόσο είναι οι μεταλλάξεις ή καλύτερα οι επεμβάσεις κατευθυνόμενες και στοχευμένες. Θα συμφωνίσω έως ένα βαθμό για τις μακροχρόνιες συνέπειες και την έλλειψη δυνατότητας πρόβλεψης, αν και εδώ τα πράγματα πάλι δεν είναι εντελώς "τυχαία".

Minimus, νομίζω ότι είμαστε στη μέση της πορείας της εξέλιξης και δεν πιστεύω πως μπορούμε να κρίνουμε αν επέρχεται εκφυλισμός. Άλλωστε τι είναι φυσιολογικό για να κρίνουμε τι είναι εκφυλισμένο; Αυτό που μέχρι τώρα έχουμε συνηθίσει στην μικρή διάρκεια της συνειδητής μας ύπαρξης;
Επίσης συχνά τίνουμε να θεωρούμε τον άνθρωπο σαν κάτι ξεχωριστό από την υπόλοιπη φύση και όχι μέρος της.

Πάντως το θέμα που με απασχολεί εδώ δεν είναι η δυνατότητα του ανθρώπου να επέμβει στο γονιδίομα οργανισμών (και στο δικό του φυσικά) αλλά ξανά η εκμετάλλευση της δράσης αυτής. Το κάνεις για να μειώσεις τις ασθένειες (θεωριτικά και αξιωματικά ένα "αγαθό") και καταλήγει σε διαμόρφωση ομάδων με διαφορετικές προοπτικές στην κοινωνία. Είσαι επιλεγμένος να μην έχεις τις γνωστές ασθένειες ενώ ο άλλος όχι, είσαι επιλεγμένος για τα γονίδια που θα σε κάνουν καλύτερο σε ένα εργασιακό τομέα ενώ όχι σε άλλον. Θα πάρεις τη δουλειά για αυτό το λόγο ενώ ο άλλος όχι. Θα πληρώσεις λιγότερο την ασφαλιστική εταιρία ενώ τον άλλο δεν θα τον ασφαλίσει καν γιατί είναι ασύμφορος. Εξ'ου και η αναφορά μου στην ταινία GATTACA.
Αυτά μεσωπρόθεσμα.

Βαθιά μέσα μου πιστεύω ότι η ανθρώπινη κοινωνία με τη σημερινή της δομή, μακροπρόθεσμα, δεν θα είναι λειτουργική για μεγάλο μέρος του πληθυσμού της και πιθανώς να οδηγηθεί σε μεγάλες ανακατατάξεις.

Είτε θα "οδηγηθούμε" από λαμπρές φιλοσοφιμένες προσωπικότητες με μεγάλη πολιτική επιρροή ή θα οδηγηθουμε από τις εξελίξεις.