Ελληνικά <-> αγγλικά <-> greeklish

[Genirous]

Το θέμα αφορά τη μεταφορά των ελληνικών ονομάτων των διαδρομών (αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις και πεδίων) από τα ελληνικά στα αγγλικά. Ακολουθώντας το πρότυπο της Καλύμνου, τον τελευταίο χρόνο έγιναν δύο πολύ καλές, επαγγελματικές δουλειές με έντυπους οδηγούς που αφορούν πεδία στην ηπειρωτική Ελλάδα. Στοχεύοντας και σε μεγαλύτερη αγορά από αυτή της χώρας μας, εκδόθηκαν στη ''διεθνή'' γλώσσα των αγγλικών και προωθήθηκαν και προωθούνται στο εξωτερικό, κάνοντας ευρύτερα γνωστά και προσβάσιμα τα πεδία σε ''ξένους'' αναρριχητές.

Ωστόσο, όσο εύκολη μπορεί να είναι η αποτύπωση γενικών πληροφορίων, αλλά και επιμέρους οδηγίες για τα πεδία και τις διαδρομές στα αγγλικά, τόσο δύσκολη -φαίνεται εκ των πραγμάτων- η μεταφορά των ονομάτων των διαδρομών. Θεωρώντας ως σημείο εκκίνησης μια ελληνική λέξη, ακολουθούν πολλαπλά διλήμματα -γλωσσικά, πρακτικά, ακόμα και ηθικά- για το πως θα αποτυπωθεί η λέξη στο χαρτί. Όσο συγκεκριμένη μπορεί να είναι η αγγλική μετάφραση, τόσο ασαφής είναι η απόδοση σε greeklish. Για να μην κουράσω και ίσως μπερδέψω περισσότερο, θα παραθέσω μερικά παραδείγματα:

Πεδίο Πλάτωση/Σπηλιά Χασιάς, διαδρομή Ηλέκτρα
Electra - μετάφραση στα αγγλικά
Ilektra - μεταγραφή σε λατινικούς χαρακτήρες
Ilektra - AthensClimbingGuidebook
Electra - ClimbGreece

Πεδίο Αχαρνείς, διαδρομή Πυλάδης
Pylades - μετάφραση στα αγγλικά
Pyladis - μεταγραφή σε λατινικούς χαρακτήρες
Piladis - AthensClimbingGuidebook
Piladis - ClimbGreece

Πεδίο Αχαρνείς, διαδρομή Κάλχας
Calchas - μετάφραση στα αγγλικά
Kalchas - μεταγραφή σε λατινικούς χαρακτήρες
Kalhas - AthensClimbingGuidebook
Kalhas - ClimbGreece

Πεδίο Σέσι, διαδρομή Δήμητρα
Demeter - μετάφραση στα αγγλικά
Dimitra - μεταγραφή σε λατινικούς χαρακτήρες
Dimitra - AthensClimbingGuidebook
Demetra - ClimbGreece

Πεδίο Σέσι, διαδρομή Νάρκισσος
Narcissus - μετάφραση στα αγγλικά
Narkissos - μεταγραφή σε λατινικούς χαρακτήρες
Narkisos - AthensClimbingGuidebook
Narcissus - ClimbGreece

Τα παραπάνω είναι ενδεικτικά της σύγχυσης που προκύπτει και γίνεται ουσιαστική μόνο όταν ένας ''ξένος'' που δε γνωρίζει ελληνικά, θα βρεθεί να διαβάζει έναν οδηγό μπροστά στο όνομα που είναι γραμμένο στο βράχο ψάχνοντας τη διαδρομή που θέλει να σκαρφαλώσει. Καταλαβαίνετε πως αν στα παραπάνω παραδείγματα υπάρχουν ονόματα που μπορεί κανείς να τα καταλάβει, υπάρχουν όμως και πολλά άλλα που δεν έχουν καμία σχέση μεταξύ τους. Πέρα όμως από το καθαρά πρακτικό κομμάτι, επικρατεί ανακολουθία μεταξύ των έντυπων οδηγών, αλλά και έλλειψη μιας ευρύτερης, κοινά αποδεκτής επιλογής και στόχου. Όποιος έχει στην κατοχή του τους δυο τελευταίους οδηγούς μπορεί εύκολα να διαπιστώσει τις έντονες διαφορές που προκύπτουν στα πεδία της Αττικής.

Ο σκοπός του θέματος δεν είναι ούτε η δημιουργία ''καβγάγων'', ούτε η δημιουργία εντυπώσεων, ούτε η κατάθεση κακοπροαίρετων σχολίων. Γι' αυτό το λόγο απέφυγα οποιαδήποτε προσωπική θέση/πρόταση, δεν θεωρώ ότι είμαι ο καταλληλότερος για κάτι τέτοιο. 'Αλλωστε όλο αυτό δεν είναι παρά μια μόνο λεπτομέρεια σε αυτές τις δύο υπέροχες προσπάθειες, που κάνουν γνωστά τα πεδία της ηπειρωτικής Ελλάδας στο εξωτερικό. Σκεπτόμενος τη μεγάλη απήχηση που έχει το routes.gr στην αναρριχητική κοινότητα, αυτό που θα ήθελα μόνο, είναι να επιστήσω την προσοχή σε μελλοντικούς έντυπους -και όχι μόνο- οδηγούς, που δεν έχουν απολύτως τίποτα να ζηλέψουν από οποιονδήποτε οδηγό του εξωτερικού.

[Nikolas_A]

Ενδιαφέρουσα παρατήρηση, το θέμα με είχε απασχολήσει όταν έφτιαχνα σελίδες για ελληνικά βουνά στο Summitpost. Το θέμα είναι ότι δεν μπορείς να έχεις μια απόδοση που να προσεγγίζει και οπτικά και ακουστικά την αρχική λέξη. Υπάρχει βέβαια πρότυπο, το ΕΛΟΤ 743, το οποίο ακολουθεί την πρώτη προσέγγιση. Κατά τη γνώμη μου αυτή είναι η σωστότερη, γιατί όταν προσπαθοούμε να κάνουμε ακουστική απόδοση ξεχνάμε κάτι σημαντικό: λατινικό αλφάβητο δε σημαίνει απαραίτητα αγγλική γλώσσα. Άρα μπορεί να την έχουμε κάνει αγνώριστη οπτικά τη λέξη για να ακούγεται "σωστά", αλλά αν ακούγεται σωστά στα Αγγλικά δε συμβαίνει απαραίτητα το ίδιο στα ισπανικά, ή τα γαλλικά.

Επί του πρακτέου τώρα, ίσως να ήταν μια λύση να αναγράφονται τα ονόματα και (η μόνο) στα ελληνικά στους οδηγούς. Πράγματι στα περισσότερα πεδία τα ονόματα αναγράφονται, και έτσι κι αλλιώς τι τον νοιάζει τον ξένο αναρριχητή πως προφέρεται;

[Dimitris]

Αυτός ο προβληματισμός υπήρχε και στο routes.gr, όπου αρχικά γινόταν προσπάθεια απόδοσης ονομάτων με διάφορους τρόπους. Επειδή το αποτέλεσμα πολλές φορές ήταν αστείο, αποφασίστηκε τελικά η χρήση ΕΛΟΤ 743 (ταυτόσημο με ISO 843).

Από το σημείο εκείνο και μετά, όλα τα ονόματα προσώπων ή διαδρομών, καθώς και τοποθεσιών, αποδόθηκαν σε ΕΛΟΤ 743. Έχουν μείνει όμως παλιότερες σελίδες με διαφορετικές αποδόσεις, που κάποια στιγμή στο μέλλον θα διορθωθούν.

Θεωρώ πως εφόσον το ΕΛΟΤ 743 χρησιμοποιείται επισήμως, και κυρίως εφόσον δεν μας αφήνει να "αυτοσχεδιάζουμε", αυτό θα έπρεπε να ακολουθείται και στους οδηγούς.

[Genirous]

Λεπτομέρεια της λεπτομέρειας; Μπορεί...

Ουσιαστικά, για να έρθει κανείς αντιμέτωπος με το ''πρόβλημα'' και να το κατανοήσει, πρέπει να μπει στη διαδικασία να μεταγράψει τα ελληνικά ονόματα σε λατινικούς χαρακτήρες. Ιστοσελίδες και περιοδικά του εξωτερικού (όπως π.χ. το Summitpost που αναφέρθηκε, αλλά και άλλα όπως το Planetmountain, το 7crags, το 8a, κτλ) αντιμετωπίζουν εύλογες δυσκολίες σε αυτό το έργο. Από το βασικότερο, που είναι η ονομασία του πεδίου/σεκτοριού (πχ. Platosi-Spilia Chasias στο ACG ή Hasia Cave στο CG, κ.α.), μέχρι το όνομα διαδρομών (π.χ. Aisiodoksia στο ACG ή Esiodoxia στο CG, Treli Giagia στο ACG ή Treli Yaya στο CG, Evridiki στο ACG ή Eurydice στο CG, Ymittos στο ACG ή Hymettus στο CG, κ.α.). Φυσικά υπάρχουν και παρόμοια ''θέματα'', όπως με διαδρομές των Μετεώρων (Γερμανικά <-> Ελληνικά), Γαλλικές, Ισπανικές, και λοιπές ονομασίες.

Ενδέχεται όντως μια καλή λύση να είναι η αποτύπωση της ονομασίας έτσι ακριβώς όπως βρίσκεται στο βράχο, ίσως και με μια παρένθεση με τη μετάφραση/μεταγραφή. Ίσως και το ISO 843 να είναι μια ενδεδειγμένη λύση. Υπάρχει πάντως και μια online φόρμα του Υπουργείου Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων που κάνει μεταγραφή ελληνικών σε λατινικούς χαρακτήρες σύμφωνα με το πρότυπο ΕΛΟΤ 743.

[Dimitris]

Όποιος ενδιαφέρεται μπορεί να χρησιμοποιεί και αυτή τη σελίδα: http://www.routes.gr/?Page=el/ELOT743

Με αυτό το εργαλείο γίνονται οι αντίστοιχες μεταγραφές στο routes.gr και με μια μικρή δοκιμή μπορείτε να δείτε τα αποτελέσματα. Δέχεται ολόκληρες λέξεις, προτάσεις και παραγράφους που μπορείτε να τις γράφεται απ' ευθείας ή να τις κάνετε copy - paste.

Για παράδειγμα, μερικά από τα ελληνικά ονόματα του πανοραμικού στη σελίδα Όθρυς - Ανάβρα, είναι τα:

Η σκισμή του κισσού, Μπαρμπαγιάννης
Συμπληγάδες, Μπαρμπαγιάννης
Φιλοκτήτης, Μόγλης - Μπόπης - Reed
Λεπιδόπτερο, Μόγλης - Μπόπης
Αλύπητη, Μπουκόρος - Reed
Αθεολογία, Μόγλης - Σάλιαρης - Νιμπή
La vache qui rit, Reed - Μόγλης - Σπανοδήμου
Eldorado, Reed - Μόγλης

Αυτά, στην αγγλική σελίδα Othrys - Anavra αποδίδονται ως:

I skismi tou kissou, Barmpagiannis
Sympligades, Barmpagiannis
Filoktitis, Moglis - Bopis - Reed
Lepidoptero, Moglis - Bopis
Alypiti, Boukoros - Reed
Atheologia, Moglis - Saliaris - Nimpi
La vache qui rit, Reed - Moglis - Spanodimou
Eldorado, Reed - Moglis

[Ibex]

Το καλύτερο όλων είναι το "fig tree slab"