(Του) Γκιώνη το Πλάι ονομάζεται ο χαρακτηριστικός και εντυπωσιακός βραχώδης σχηματισμός, που βρίσκεται βόρεια από την κορυφή του Κόρακα (2495μ) και δυτικά από το οροπέδιο Κοπρισιές. Αν και φιλοξενεί μια ασβεστολιθική ορθοπλαγιά ύψους 250μ, αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον τον χειμώνα, αφού η έκθεση του στον βοριά καλύπτει τις πλαγιές του με μέτριο έως καλό πάγο, ο οποίος προσφέρει δυνατότητες μικτής αναρρίχηση.
Το όνομα του σχηματισμού προέρχεται από τον Γκιώνη (Otus scops), μια μικρόσωμη κουκουβάγια, στον οποίο μοιάζει και ο οποίος μεταναστεύει στον Ελλαδικό χώρο αργά την άνοιξη, όταν ο σχηματισμός έχει πλέον χάσει την εκθαμβωτική του χιονοκάλυψη.
Στου Γκιώνη το Πλάι αρχικά ανοίχτηκαν μόνο καλοκαιρινές διαδρομές βράχου, αλλά από τα τέλη της δεκαετίας του 1990 και μετά, το ενδιαφέρον στην ορθοπλαγιά στράφηκε στις χειμερινές επαναλήψεις των διαδρομών αυτών, οι οποίες έδωσαν μεσαίες προς υψηλές δυσκολίες αναρρίχησης σε πάγο και μικτά.
Από τις 13 διαδρομές, οι τρείς είναι ξηρού πεδίου, δυσκολίας IV+ έως V και αναπτύγματος 200μ έως 250μ, ενώ οι υπόλοιπες είναι μικτές, δυσκολίας III M2 έως III+ M4 A1 και αναπτύγματος από 80μ έως 330μ. Λόγω του υψομέτρου, η ποιότητα χιονιού και πάγου συνήθως είναι καλή, αλλά ο ανατολικός προσανατολισμός απαιτεί πρωινή αναρρίχηση, πριν ο ήλιος ζεστάνει την ορθοπλαγιά. Ο ασβεστόλιθος της ορθοπλαγιάς χαρακτηρίζεται ως σαθρός.
Πρόσβαση
Για σκαρφάλωμα στου Γκιώνη το Πλάι το καταλληλότερο σημείο πρόσβασης είναι το χωριό Αθανάσιος Διάκος στα ανατολικά, με την προσέγγιση να είναι δυνατή και μέσω του χωματόδρομου των καταφυγίων (Ε4).
Για την βάση των διαδρομών είναι αναγκαία η ανάβαση στις Κοπρισιές, είτε από τον Προφήτη Ηλία, είτε από τα καταφύγια μέσω Σκόρδων Πιτιμάλικου, ανάλογα με το σημείο διανυκτέρευσης.
Από τον Προφήτη Ηλία ακολουθούμε το μονοπάτι (ή το χωματόδρομο) προς τα καταφύγια, μέχρι να συναντήσουμε ένα εικονοστάσι στην άκρη του δρόμου. Από εκεί ανεβαίνουμε κάθετα την πλαγιά, προσπερνάμε το πρώτο πλάτωμα και βγαίνουμε στο δεύτερο πλάτωμα, στη βάση της ορθοπλαγιάς. Τον χειμώνα θα χρειαστεί να σκαρφαλώσουμε παγωμένη πλαγιά κλίσης 50°.
Από τα καταφύγια, μπορούμε να κατηφορίσουμε προς τον Προφήτη Ηλία μέχρι να συναντήσουμε το εικονοστάσι και από εκεί να ανέβουμε στη βάση της ορθοπλαγιάς.
Συνολικά, θα χρειαστούμε τουλάχιστον 1ω περπάτημα μέχρι τη βάση της ορθοπλαγιάς.
Ένας συντομότερος δρόμος από τα καταφύγια είναι να μην κατέβουμε πολύ χαμηλά αλλά να τραβερσάρουμε στη βάση των διαδρομών στα Σκόρδα Πιτιμάλικου.
Η επιστροφή από την έξοδο των διαδρομών προς τη βάση γίνεται με κατάβαση αρχικά προς τα δυτικά και μετά προς τα βόρεια, ενώ προς τα καταφύγια μπορεί να γίνει και με κατεύθυνση αρχικά προς τα νότια για τον Μέγα Κάμπο και μετά προς τα δυτικά για κατάβαση από τις Πόρτες.
Αναρριχητική δράση
Το 1968 αποτέλεσε έτος σταθμό για την αναρρίχηση βράχου στα Βαρδούσια και μεταξύ άλλων έφερε και την πρώτη διαδρομή στην ορθοπλαγιά, την «Μιχαηλίδη - Proxanf» (V-, 200μ). Για τα επόμενα 30 σχεδόν χρόνια, η εντυπωσιακή αυτή ορθοπλαγιά έπεσε στην αφάνεια, με μόνο δύο αινιγματικές νέες παραδοσιακές διαδρομές βράχου να διανοίγονται στην περίοδο αυτήν. Μεταξύ αυτών η «Κόψη του Βανκούβερ» (V-, 250μ) των Χρ. Παπαδόπουλου - Γ. Κούρτη - Γ. Χλωροκώστα - Γ. Στεργιόπουλου - Γ. Μπονάνου που δεν έχει ακόμα κάποια γνωστή επανάληψη.
Το 1998 έφερε την απόλυτη ανατροπή για την ορθοπλαγιά με την ολοκλήρωση της μικτής διαδρομής «Paranoid androids» (III+ 4 M4 A1, 200μ) των Χρ. Μπελογιάννη - Δ. Μπουραζάνη - Ν. Χατζή, η οποία ακολουθεί την καλοκαιρινή γραμμή της «Αδαμακόπουλου - Μακρή» (V, 200μ), ανοίγοντας την πόρτα για την ανάπτυξη περισσότερων μικτών διαδρομών. Ως αποτέλεσμα, τα επόμενα τέσσερα χρόνια είδαν την διάνοιξη έξι ακόμη διαδρομών μεσαίας προς υψηλής δυσκολίας (M2 - M4+) και την επίτευξη του μέγιστου αναπτύγματος των 330μ. Οι διαδρομές αυτές παραμένουν μεταξύ των δημοφιλέστερων στα Βαρδούσια έως και σήμερα.
Προσοχή: Τον χειμώνα, οι πλαγιές γύρω από Του Γκιώνη το Πλάι παρουσιάζουν συχνές χιονοστιβάδες αν οι συνθήκες είναι κατάλληλες. Γι αυτό η πρόσβαση εκεί πρέπει να γίνεται πολύ νωρίς το πρωί και αφού έχουμε βεβαιωθεί ότι το χιόνι είναι σταθερό και ασφαλές.