Ο Χελμός (2355μ) ή Αροάνια Όρη, είναι το 15ο υψηλότερο βουνό στην Ελλάδα και το 3ο στην Πελοπόννησο, βρίσκεται στα νοτιοανατολικά του νομού Αχαΐας, ο μεγαλύτερος οικισμός του είναι τα Καλάβρυτα και έχει ως υψηλότερο σημείο την Ψηλή Κορυφή (2355μ). Στις πλαγιές του βρίσκεται το δημοφιλές Χιονοδρομικό Κέντρο Καλαβρύτων που επωφελείται από το παγετωνικό ανάγλυφο του βουνού. Από το βουνό πηγάζουν οι ποταμοί Βουραϊκός και Κράθης με τα ομώνυμα φαράγγια τους, καθώς και υδροδοτούνται οι πόλγες (polje) των Λουσών και του Φενεού.
Ο Χελμός ήταν ιδιαίτερης σημασίας για τους αρχαίους Έλληνες οι οποίοι έκτισαν ναούς στις πλαγιές του και μυθοποίησαν τα νερά του ως ζωοδόχα. Ο Αχιλλέας έγινε άτρωτος αφού τον βούτηξε η μητέρα του στα Ύδατα Στυγός, του καταρράκτη που ρέει στην ανατολική ορθοπλαγιά της Νεραϊδόραχης (2341μ) και για τον οποίον πίστευαν πως ήταν η πύλη του Άδη.
Η φυσική ιδιαιτερότητα και πολιτιστική κληρονομία του βουνού, με σημεία ενδιαφέροντος όπως το Σπήλαιο Λιμνών, τη Μονή Σπηλαίου, το Φαράγγι Βουραϊκού και τον Οδοντωτό Σιδηρόδρομο, καθώς και τις λίμνες Τσιβλού και Φενεού, είχε ως αποτέλεσμα τον χαρακτηρισμό της ευρύτερης περιοχής ως Γεωπάρκο UNESCO.
Πρόσβαση
Η πρόσβαση στον ορεινό όγκο πραγματοποιείται από τρία σημεία. Η συνήθης και ταχύτερη είναι μέσω Καλαβρύτων, ενώ υπάρχει και η δυνατότητα πρόσβασης από το χωριό Περιστέρα στην κοιλάδα του Κράθη. Βέβαια και στις δυο περιπτώσεις η καλύτερη προσέγγιση είναι από βόρεια, μέσω τις εθνικής οδού Αθηνών - Πατρών, με έξοδο στην Τράπεζα και Ακράτα αντίστοιχα. Η προσέγγιση του ορεινού όγκου από τα νότια για ανάβαση στις κορυφές Νησί (2080μ), Μαδερό (2130μ) και Γαρδίκι (2182μ), γίνεται μέσω του «Διάσελου του Κυνηγού» που χωρίζει τον Χελμό (2355μ) από την Ντουρντουβάνα (2107μ) και είναι προσβάσιμο από το χωριό Φενεός, στην ομώνυμη πόλγη, μέσω μέτριας ποιότητας χωματόδρομου.
Περίληψη διαδρομών
Στα νεότερα χρόνια, οι μεγάλες υψομετρικές διαφορές που παρουσιάζονται στο βουνό, κέρδισαν και το ενδιαφέρων των Ελλήνων ορειβατών και αναρριχητών οι οποίο διάνοιξαν κλασσικές διαδρομές αλπικού χαρακτήρα στον κατά-σημεία κακής ποιότητας ασβεστόλιθο. Μεταξύ αυτών είναι τα «Χτένια Χελμού» (AD+, 800μ), η «Κόψη της Νεραϊδόραχης» (V, 900μ) και το «Μακρηνάρι» (IV 4 M4-, 1000μ). Ο Χελμός φημίζεται για τις δύσκολες και μεγάλου αναπτύγματος διαδρομές της επιβλητικής ανατολικής ορθοπλαγιάς της Νεραϊδόραχης (2341μ) η οποία είναι μια από τις μεγαλύτερες στην χώρα με υψομετρική διαφορά 1000μ. Πέραν αυτής και ίσως λόγο της κακής ποιότητας τόσο του εδάφους, αλλά και των χειμερινών συνθηκών, λίγες άλλες κορυφές άνω των 2000μ έχουν δει αντίστοιχες επιτυχίες. Η ορειβατική διαδρομή «Χτένια του Χελμού» (AD+, 800μ) αποτελεί μια εξαίρεση στις αναβάσεις αλπικού χαρακτήρα που μπορούν να πραγματοποιηθούν σε ξηρές συνθήκες. Σε χαμηλότερα υψόμετρα υπάρχουν δυνατότητες αθλητικής αναρρίχησης στο πεδίο «Ταρσός» με διαδρομές αναπτύγματος 15μ έως 85μ και δυσκολίας 5b έως 7b στο ιδιαίτερο ιζηματογενές πέτρωμα της περιοχής. Πλησίον του πεδίου βρίσκεται και το εκκλησάκι της «Παναγίας του Βράχου», ενώ η πρόσβαση και στα δυο γίνεται μέσω του χωριού Άνω Ταρσός στην περιοχή του Φενεού.
Τοποθεσίες: (2)
Διαδρομές: (1)
Η άγνωστη δυτική όψη του Χελμού τον Χειμώνα.
Η Νεραϊδόραχη και το Νεραϊδάλωνο. Στο κέντρο τα Ύδατα Στυγός γυαλίζουν στον ήλιο, ενώ διακρίνεται το αστεροσκοπείο στην κορυφή.
Η Ψηλή Κορυφή του Χελμού.
O Ι. Ραΐσης σε αναρρίχηση στο πεδίο Ταρσός.