Το Όρος Άθως (2033μ) ή Άγιο Όρος, είναι το 48ο υψηλότερο βουνό της Ελλάδας και βρίσκεται στην ομώνυμη χερσόνησο της Χαλκιδικής στην Μακεδονία. Το βουνό προσφέρει απαράμιλλο φυσικό κάλος ενώ λόγω της έλλειψης υποδομών διατηρεί μια αίσθηση απομόνωσης, ιδιαίτερα τον χειμώνα.
Το βουνό πήρε το όνομά του από τον γίγαντα Άθωνα που πάλεψε με τον Ποσειδώνα, καθώς η επιρροή του βουνού στις θαλάσσιες συνθήκες ήταν γνωστή από την αρχαιότητα, με σχετική αναφορά στην Ιλιάδα, ενώ ο Πέρσης στρατηγός Μαρδόνιος έχασε 300 πλοία παραπλέοντάς το. Η κατοίκηση της περιοχής άκμασε κατά την Ελληνιστική εποχή με πέντε πόλεις να καταγράφονται, αλλά η έλλειψη μετέπειτα αναφορών παραπέμπει στην πιθανή εγκατάλειψη μέχρι την εγκατάσταση των μοναχών κατά τον 9ο αιώνα.
Σήμερα το Άγιο Όρος θεωρείτο ένα από τα σημαντικότερα ζωντανά μνημεία πολιτιστικής κληρονομίας της χώρας και έχει ενταχθεί στην λίστα UNESCO World Heritage από το 1988. Αν και δημοφιλής προορισμός εκκλησιαστικού τουρισμού, η δύσκολη πρόσβαση και αραιή κατοίκηση διατηρούν την ιδιομορφία και βιοποικιλότητα του βουνού. Οι επισκέπτες μπορούν να θαυμάσουν τα μοναστήρια και να προηγηθούν στο πυκνό δίκτυο μονοπατιών, το οποίο είναι σε χρήση από την Βυζαντινή εποχή.
Πρόσβαση
Η Αυτόνομη Μοναστική Πολιτεία του Αγίου Όρους διατηρεί ειδικό καθεστώς εισόδου επισκεπτών. Η πρόσβαση στο Όρος Άθως είναι δυνατή μόνο μέσω της Ουρανούπολης, που βρίσκεται 12Χμ νότια της Ιερισσού. Από εκεί είναι αναγκαία η χρήση πλοίου για την προσέγγιση στην Δάφνη, από όπου αναχωρούν άλλα πλοιάρια για κάποια από τις μονές ή σκήτες που φιλοξενούνται στις πλαγιές του βουνού. Από εκεί, η πρόσβαση στον αλπικό όγκο εξαρτάται από την μονή μέσω της οποίας γίνεται η προσέγγιση. Η συνήθης διαδρομή (μονοπάτι) για την κορυφή ξεκινάει μεταξύ της Αγίας Άννας και της Κερασιάς, στην νοτιοδυτική πλευρά του βουνού.
Αναρριχητική δράση
Η ορειβατική δραστηριότητα στο Όρος Άθως παραμένει περιορισμένη λόγω της δυσκολίας πρόσβασης, όμως το βουνό έχει κατά καιρούς απασχολήσει την Ελληνική ορειβατική κοινότητα, με διάφορες χειμερινές διαδρομές να έχουν διανοιχθεί στο μαρμαρένιο αλπικό συγκρότημα. Κατά κύριο λόγο οι διαδρομές αυτές επικεντρώνονται στην άγρια βορειοδυτική πλευρά του βουνού ενώ χαρακτηριστικές είναι οι μακριές προσβάσεις και μεγάλες υψομετρικές διαφορές, με αναπτύγματα που ξεπερνούν τα 1000μ. Αξιοσημείωτη είναι η διαδρομή «Καπετάν Καρατζάς» (V-, 800μ) η οποία αποτελεί την μοναδική ξηρού πεδίου, ενώ γενικά οι καταγεγραμμένες διαδρομές είναι ελάχιστες. Αν και η διοίκηση του Αγίου Όρους δεν ενθαρρύνει την αθλητική ανάπτυξη της κοινότητας, ο Άθως καθώς και οι γύρω περιοχές προσφέρουν αξιόλογες δυνατότητες διάνοιξης παραδοσιακών διάδρομων, κυρίως χειμερινού αλλά και ξηρού πεδίου σε μάρμαρο και γρανίτη.